काठमाडौं । पाठ्यक्रम बिकास केन्द्रले बिद्यालय शिक्षा कक्षा ४ देखि १० सम्म सूचना तथा सञ्चार प्रविधि (आइसिटि) को पाठहरु समावेश गरेको छ। यस अन्तर्गत हरेक कक्षाको विज्ञान तथा प्रविधि विषयभित्र आइसिटो इकाई समावेश हुनेछ ।

आधारभूत तह कक्षा ४ देखि ८ को विज्ञान तथा प्रविधि विषयको पाठ दुईभित्र उक्त एकाई राखिएको छ भने कक्षा ९ र १० मा एकाई १३ मा उक्त विषय राखिएको छ । यसअघि कक्षा ६, ७ र ८ मा कम्प्युटर शिक्षाको अध्यापन गरिन्थ्यो तर राष्ट्रिय शिक्षा प्रारुप २०७६ लागू भएसँगै उक्त विषय हटाइएको थियो ।

पाठ्यक्रम विकास केन्द्रका पाठ्यक्रम अधिकृत युवराज अधिकारीका अनुसार विद्यालय तह कक्षा ६ देखि ८ सम्म कम्प्युटर शिक्षा हटाएकोभन्दा पनि विज्ञान तथा प्रविधिभित्र पढाउन थालिएको बताए । “हामीले प्रारुपअनुसार विज्ञान तथा प्रविधि विषयभित्र रहेको सूचना तथा सञ्चार प्रविधिबाट कम्प्युटर अध्यापन गराउने नयाँ पाठ्यक्रम विकास गरेका छौं,” उनले भने, “पहिले कक्षा ६ बाट कम्प्युटरको पढाइ हुन्थ्यो भने अहिले कक्षा ४ बाट हुन्छ ।” 

उनका अनुसार पहिले (६-८) भएको कम्प्युटर शिक्षाको पाठ्यघण्टा प्रतिहप्ता पाँच थियो । अर्थात् प्रत्येक कक्षामा वार्षिक १७५ पिरियड अध्यापन गराउनुपर्थ्यो । तर अहिले ८ देखि १२ वर्षका विद्यार्थीले हरेक कक्षा (४-८)मा ३० घण्टा सूचना तथा सञ्चार प्रविधि पढ्नुपर्छ ।

त्यस्तै कक्षा ९ र १० मा भएको उक्त एकाईको कार्यघण्टा १४ रहेको छ । यद्यपि कक्षा ९ देखि वैकल्पिक विषयका रूपमा विद्यार्थीले कम्प्युटर शिक्षा अध्ययन गर्नसक्ने उनले बताए ।​

यसैबीच राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारुप २०७६ अनुसार विद्यालय तह (१-१२) का सबै विषयको पाठ्यक्रम २०८० सम्म परिवर्तन गरिसक्ने उद्देश्य अनुरूप यस शैक्षिक सत्रदेखि कक्षा ५, ८ र १० मा नयाँ पाठ्यक्रम लागू गरिएकाे उनले जानकारी दिए ।​

नेपालमा वि.सं. २०७६ मा राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारुप लागू भएको थियो । त्यससँगै शैक्षिक वर्ष २०७७ मा कक्षा १ र ११, २०७८ मा कक्षा २, ३, ६ र १२ नयाँ पाठ्यक्रम लागू गरिएको थियो । त्यस्तै २०७९ सालमा कक्षा ४, ७ र ९ मा नयाँ पाठ्यक्रम लागू गरिएको थियो । 

विद्यालय तहको आईसीटीमा निम्म विषय समावेश गरिएका छन्:

कक्षा ४ 

-सञ्चारका साधनहरू

-कम्प्युटरको सामान्य परिचय

-कम्प्युटरका भागहरू

-कम्प्युटरको सुरक्षा र सरसफाइ

-पेन्ट सफ्टवेर र टाइपिङ सफ्टवेयर

-इन्टरनेट

कक्षा ५

-सूचनाका स्रोतहरू

-सञ्चार तथा यसका प्रकारहरू

-टाइपिङ सफ्टवेयर 

-वर्ड प्रोसेसर

-पेन्ट सफ्टवेयर 

कक्षा ६

-स्थानीय प्रविधि

-आधुनिक प्रविधि

-दैनिक जीवनमा स्मार्टफोनको प्रयोग

-दैनिक जीवनमा कम्प्युटरको प्रयोग

-कम्प्युटर

-मल्टिमिडियाको प्रयोग

कक्षा ७

-सूचना तथा सञ्चार प्रविधिका साधनहरू

-इन्टरनेट, इमेल र ब्राउजर

-स्प्रेडसिट

-फोटो इडिटिङ

-पावर प्वाइन्ट प्रिजेन्टेसन -कम्प्युटर भाइरस

-सफ्टवेयर

कक्षा ८

-सूचना तथा सञ्चार प्रविधिका साधन

-सर्च इन्जिन, वेबसाइट, आईएसपीको परिचय

-सोसल नेटवर्किङ साइट

-साइबर अपराध, कम्प्युटर आचारसंहिता, साइबर कानुन र इन्टरनेट सुरक्षाको सामान्य परिचय

-रोबोटिक्स र भर्चुअल वास्तविकताको परिचय

-आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स र क्लाउड कम्प्युटिङको परिचय र प्रयोग

कक्षा ९

-कृत्रिम भूउपग्रह र यसको प्रयोग

-सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको प्रयोग

-दूरसञ्चार

-मोड्युलेसन र डिमोड्युलेसन

-आधुनिक सञ्चार प्रविधिका रूपमा इन्टरनेट

-अनलाइन सुरक्षा उपाय

-अनलाइन गोपनीयता जाँच

-साइबर बुलिङ सचेतना

-डिजिटल फुटफ्रिन्ट सचेतना

-फायरवाल र एन्टिभाइरस सुरक्षा

कक्षा १०

-डिजिटल सङ्केत

-सिग्नल प्रसारण

-डिजिटल सञ्चार प्रणालीका अवयव

-बेसब्यान्ड प्रसारण र ब्रोडब्यान्ड प्रसारण

-सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको विकासमा डिजिटल प्रविधिको प्रभाव

-दैनिक जीवनमा प्रयोग गरिने डिजिटल प्रविधि

-डिजटल सिटिनसिप

-डिजिटल आरोग्यता

-श्रव्य तथा श्रव्यदृश्य सामग्री निर्माण